19 - كتاب ايضاع يا سرمايه‌گذارى و آن عبارت از اين است كه : فردى به ديگرى مالى را بپردازد تا به وسيلهء آن كالايى را بخرد ، بىآنكه در سود آن بهره‌اى داشته باشد و در مشروعيّت آن سه آيه مىباشد . [ 229 ] [ آيهء اول ] : « وَ قالَ لِفِتْيانِهِ اجْعَلُوا بِضاعَتَهُمْ فِي رِحالِهِمْ » ؛ « 1 » ( به غلامان و خدمتگزاران خود فرمود كه متاع خودشان را در ميان بارهايشان قرار دهيد » . [ 230 ] [ آيهء دوم ] « وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ » ؛ « 2 » « برادران يوسف گفتند : ما با متاعى ، اندك به حضور شما آمديم » . [ 231 ] [ آيهء سوم ] « وَ لَمَّا فَتَحُوا مَتاعَهُمْ وَجَدُوا بِضاعَتَهُمْ رُدَّتْ إِلَيْهِمْ » ؛ « 3 » « هنگامى كه متاع خود را باز گشودند ، ديدند كالاى خود به خودشان بازگردانده شده است » . « بضاعة » در هر سه آيه ، قيمت طعامى بود كه از يوسف خريدارى كرده بودند و در عرف اطلاق نمىگردد ، جز بر آن چيزى كه تجارت روى آن انجام پذيرفته و در اصطلاح فقها به آنچه كه ما در تعريف ذكر نموديم ، گفته مىشود . اكنون بدان چون عامل بضاعت و سرمايه نقشى در ربح و سود تجارى ندارد ، اگر در كار و عمل خود تبرّع نمود ، پس اجرتى ندارد و اگر قصد تبرّع نداشت ، پس او اجرت مثل اين بضاعت را مىتواند داشته باشد . 20 - كتاب ايداع يا امانتگذارى [ 232 ] [ آيهء اول ] « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلى أَهْلِها » ؛ « خداوند شما را امر مىنمايد كه امانات را به صاحبان آنها برگردانيد » . [ 233 ] [ آيهء دوم ] « فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمانَتَهُ » ؛ « 4 » « اگر برخى از شما از ديگرى امانتى را پذيرفت ، پس مىبايست آن را به صاحبش برگرداند » .

--> ( 1 ) . سورهء يوسف ، آيهء ، 62 ( 2 ) . سورهء يوسف ، آيهء ، 88 ( 3 ) . سورهء يوسف ، آيهء ، 65 ( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 283 .